T�RK�YE B�Y�K M�LLET MECL�S�

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi
Genel Kurul Tutana��
24. D�nem 4. Yasama Y�l�
139. Birle�im 10 Eyl�l 2014 �ar�amba

Tutanak toplam 56 sayfad�r. Sorgulanan Sayfalar�n Yaz�c� Versiyonu

TUTANAK DERG�S�

139'uncu Birle�im

10 Eyl�l 2014 �ar�amba (Ola�an�st�)

(TBMM Tutanak Hizmetleri Ba�kanl�� taraf�ndan haz�rlanan bu Tutanak Dergisi'nde yer alan ve k�tip �yeler taraf�ndan okunmu� bu-lunan her t�r belge ile konu�mac�lar taraf�ndan ifade edilmi� ve t�rnak i�inde belirtilmi� al�nt� s�zler asl�na uygun olarak yaz�lm��t�r.)

��NDEK�LER

I.- GE�EN TUTANAK �ZET�

II.- BU B�RLE��M TUTANAK �ZET�

III.- GELEN K��ITLAR

IV.- YOKLAMA

V.- �NER�LER

A) Dan��ma Kurulu �nerileri

1.- Dan��ma Kurulunun, ola�an�st� toplant� �a�r�s�na konu i�lerden 641 s�ra say�l� Kanun Teklifi'nin g�r��melerinin 1 Ekim 2014 tarihinden sonraya b�rak�lmas�na ili�kin �nerisi

VI.- KANUN TASARI VE TEKL�FLER� �LE KOM�SYONLARDAN GELEN D��ER ��LER

A) Kanun Tasar� ve Teklifleri

1.- T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ile Azerbaycan Cumhuriyeti H�k�meti Aras�nda Trans Anadolu Do�al Gaz Boru Hatt� Sistemine �li�kin H�k�metleraras� Anla�man�n Eki T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ve The Trans Anatolian Gas Pipeline Company B. V. Aras�nda Trans- Anadolu Do�al Gaz Boru Hatt� Sistemi Hakk�nda Ev Sahibi H�k�met Anla�mas�na �li�kin De�i�ikli�in Onaylanmas�n�n Uygun Bulundu�una Dair Kanun Tasar�s� ve D��i�leri Komisyonu Raporu (1/947) (S. Say�s�: 642)

2.- T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ile Azerbaycan Cumhuriyeti H�k�meti Aras�nda Trans Anadolu Do�al Gaz Boru Hatt� Sistemine �li�kin Mutabakat Zapt�n�n Onaylanmas�n�n Uygun Bulundu�una Dair Kanun Tasar�s� ve D��i�leri Komisyonu Raporu (1/948) (S. Say�s�: 643)

3.- T�rkiye Cumhuriyeti ile �ran �slam Cumhuriyeti Aras�nda Tercihli Ticaret Anla�mas�n�n Onaylanmas�n�n Uygun Bulun-du�una Dair Kanun Tasar�s� ve D��i�leri Komisyonu Raporu (1/940) (S. Say�s�: 628)

VII.- A�IKLAMALAR

1.- Kayseri Milletvekili Yusuf Hala�o�lu'nun, Manisa'n�n Soma il�esine ba�l� Beyce k�y�nde meydana gelen tren kazas�na ili�kin a��klamas�

2.- ��rnak Milletvekili Hasip Kaplan'�n, Manisa'n�n Soma il�esine ba�l� Beyce k�y�nde meydana gelen tren kazas�na ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan� Taner Y�ld�z'�n 642 s�ra say�l� Kanun Tasar�s�'n�n t�m� �zerinde yapt�� konu�mas�ndaki baz� ifadelerine ili�kin a��klamas�

VIII.- OTURUM BA�KANLARININ KONU�MALARI

1.- Oturum Ba�kan� TBMM Ba�kan Vekili Ay�e Nur Bah�ekap�l�'n�n, Manisa'n�n Soma il�esine ba�l� Beyce k�y�nde mey-dana gelen tren kazas�nda hayat�n� kaybedenlere Allah'tan rahmet, yaralananlara acil �ifalar diledi�ine ili�kin konu�mas�

IX.- SATA�MALARA �L��K�N KONU�MALAR

1.- Ad�yaman Milletvekili Ahmet Ayd�n'�n, Tunceli Milletvekili Kamer Gen�'in 628 s�ra say�l� Kanun Tasar�s�'nda oyunun rengini belirtmek �zere yapt�� konu�mas� s�ras�nda Adalet ve Kalk�nma Partisine sata�mas� nedeniyle konu�mas�

X.- OYLAMALAR

1.- (S�ra Say�s� 642) T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ile Azerbaycan Cumhuriyeti H�k�meti Aras�nda Trans Anadolu Do�al Gaz Boru Hatt� Sistemine �li�kin H�k�metleraras� Anla�man�n Eki T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ve The Trans Anatolian Gas Pipeline Company B. V. Aras�nda Trans- Anadolu Do�al Gaz Boru Hatt� Sistemi Hakk�nda Ev Sahibi H�k�met Anla�mas�na �li�kin De�i�ikli�in Onaylanmas�n�n Uygun Bulundu�una Dair Dair Kanun Tasar�s�'n�n oylamas�

2.- (S�ra Say�s� 643) T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ile Azerbaycan Cumhuriyeti H�k�meti Aras�nda Trans Anadolu Do�al Gaz Boru Hatt� Sistemine �li�kin Mutabakat Zapt�n�n Onaylanmas�n�n Uygun Bulundu�una Dair Kanun Tasar�s�'n�n oylamas�

3.- (S�ra Say�s� 628) T�rkiye Cumhuriyeti ile �ran �slam Cumhuriyeti Aras�nda Tercihli Ticaret Anla�mas�n�n Onaylanmas�n�n Uygun Bulundu�una Dair Kanun Tasar�s�'n�n oylamas�

XI.- YAZILI SORULAR VE CEVAPLARI

1.- Ankara Milletvekili �zcan Yeni�eri'nin, 2002-2014 y�llar� aras�nda Bakanl�k ile Bakanl��a ba�l� kurum ve kurulu�lar tara-f�ndan sat�n al�nan temizlik hizmetleri kapsam�nda yap�lan harcamalara,

- 2002-2014 y�llar� aras�nda Bakanl�k ile Bakanl��a ba�l� kurum ve kurulu�lar taraf�ndan sat�n al�nan web hizmetleri kapsam�nda yap�lan harcamalara,

Antalya Milletvekili G�rkut Acar'�n, ya� meyve ve sebze �reticileri i�in verilen te�vi�in kald�r�laca�� iddias�na,

Ankara Milletvekili �zcan Yeni�eri'nin, 2002-2014 y�llar� aras�nda Bakanl�k ile Bakanl��a ba�l� kurum ve kurulu�lar taraf�ndan sat�n al�nan lojistik hizmetleri kapsam�nda yap�lan harcamalara,

- 2002-2014 y�llar� aras�nda Bakanl�k ile Bakanl��a ba�l� kurum ve kurulu�lar taraf�ndan sat�n al�nan e�itim hizmetleri kap-sam�nda yap�lan harcamalara,

- 2002-2014 y�llar� aras�nda Bakanl�k ile Bakanl��a ba�l� kurum ve kurulu�lar taraf�ndan sat�n al�nan g�venlik hizmetleri kap-sam�nda yap�lan harcamalara,

Bal�kesir Milletvekili Ay�e Nedret Akova'n�n, Bal�kesir'de tarla farelerinin yol a�t�� zarara,

�stanbul Milletvekili Umut Oran'�n, Bosna Hersek'ten yap�lacak olan et ithalat�na,

K�rklareli Milletvekili Turgut Dibek'in, Azerbaycan'a yap�lan hayvan ihracat�na,

Bal�kesir Milletvekili Ay�e Nedret Akova'n�n, u�akla ila�laman�n yasaklanmas� sonucu �reticilerin ya�ad�� ma�duriyete,

Afyonkarahisar Milletvekili Kemalettin Y�lmaz'�n, son be� y�lda imha edilen ka�ak et miktar�na,

- Son be� y�lda ithal edilen canl� hayvan t�r� ve say�s�na,

K�tahya Milletvekili Alim I��k'�n, ta��n�r ve ta��nmaz kiralamalar� nedeniyle yap�lan harcamalara,

- Ya� meyve ve sebze �reticilerine sa�lanan desteklere,

�stanbul Milletvekili Mustafa Sezgin Tanr�kulu'nun, 2003-2014 y�llar� aras�nda T�rkiye'nin �ran'a yapt�� bu�day ihracat�na,

�li�kin sorular� ve G�da, Tar�m ve Hayvanc�l�k Bakan� Mehmet Mehdi Eker'in cevab� (7/49261), (7/49262), (7/49263), (7/49264), (7/49265), (7/49266), (7/49267), (7/49268), (7/49269), (7/49270), (7/49271), (7/49272), (7/49273), (7/49274), (7/49275)

2.- Yozgat Milletvekili Sadir Durmaz'�n, T�rkiye Jokey Kul�b� b�t�esinin usuls�z kullan�ld�� iddias�na ili�kin Ba�bakan'dan sorusu ve G�da, Tar�m ve Hayvanc�l�k Bakan� Mehmet Mehdi Eker'in cevab� (7/49429)

10 Eyl�l 2014 �ar�amba

B�R�NC� OTURUM

A��lma Saati: 14.00

BA�KAN: Ba�kan Vekili Ay�e Nur BAH�EKAPILI

K�T�P �YELER: Fehmi K�P�� (Bolu), Muharrem I�IK (Erzincan)

-----0-----

BA�KAN - T�rkiye B�y�k Millet Meclisinin 139'uncu Birle�imini a��yorum.

IV. - YOKLAMA

BA�KAN - Elektronik cihazla yoklama yapaca��z.

Yoklama i�in iki dakika s�re veriyorum ve s�reyi ba�lat�yorum.

(Elektronik cihazla yoklama yap�ld�)

BA�KAN - Toplant� yeter say�s� vard�r.

G�ndeme ge�iyoruz.

Adalet ve Kalk�nma Partisi Grubunun �� T�z�k'�n 19'uncu maddesine g�re verilmi� bir �nerisi vard�r, okutup i�leme alaca��m ve oylar�n�za sunaca��m.

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) - Be� dakika ara verir misiniz Ba�kan�m?

BA�KAN - �stem �zerine be� dakika ara veriyorum.

Kapanma Saati: 14.03

�K�NC� OTURUM

A��lma Saati: 14.30

BA�KAN: Ba�kan Vekili Ay�e Nur BAH�EKAPILI

K�T�P �YELER: Fehmi K�P�� (Bolu), Muharrem I�IK (Erzincan)

-----0-----

BA�KAN - Say�n milletvekilleri, T�rkiye B�y�k Millet Meclisinin 139'uncu Birle�iminin �kinci Oturumunu a��yorum.

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) - Say�n Ba�kan, AK PART� grup �nerisini geri �ekiyorum.

BA�KAN - Peki.

Adalet ve Kalk�nma Partisi grup �nerisi geri al�nm��t�r.

Dan��ma Kurulunun bir �nerisi vard�r, okutup i�leme alaca��m.

V.- �NER�LER

A) Dan��ma Kurulu �nerileri

Dan��ma Kurulu �nerisi

No: Tarih: 10/9/2014

Dan��ma Kurulunun 10/9/2014 �ar�amba g�n� yapt�� toplant�da, ola�an�st� toplant� �a�r�s�na konu i�lerden 641 s�ra say�l� Kanun Teklifi'nin g�r��melerinin 1 Ekim 2014 tarihinden sonraya b�rak�lmas� �nerisinin Genel Kurulun onay�na sunulmas� uygun g�r�lm��t�r.

Sad�k Yakut

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi

Ba�kan� Vekili

Mustafa Elita� Haydar Akar

Kayseri Kocaeli

Adalet ve Kalk�nma Partisi Cumhuriyet Halk Partisi

Grubu Ba�kan Vekili Grubu Ba�kan Vekili Y.

Seyfettin Y�lmaz Hasip Kaplan

Adana ��rnak

Milliyet�i Hareket Partisi Halklar�n Demokratik Partisi

Grubu Ba�kan Vekili Y. Grubu Ba�kan Vekili Y.

BA�KAN - Dan��ma Kurulu �nerisini kabul edenler� Kabul etmeyenler� �neri kabul edilmi�tir.

Ola�an�st� toplant� �a�r� �nergesine konu kanun tasar� ve tekliflerini g�r��mek i�in g�ndemin "Kanun Tasar� ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Di�er ��ler" k�sm�na ge�iyoruz.

1'inci s�rada yer alan, T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ile Azerbaycan Cumhuriyeti H�k�meti Aras�nda Trans Anadolu Do�al Gaz Boru Hatt� Sistemine �li�kin H�k�metleraras� Anla�man�n Eki T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ve The Trans Anatolian Gas Pipeline Company B. V. Aras�nda Trans-Anadolu Do�al Gaz Boru Hatt� Sistemi Hakk�nda Ev Sahibi H�k�met Anla�mas�na �li�kin De�i�ikli�in Onaylanmas�n�n Uygun Bulundu�una Dair Kanun Tasar�s� ve D��i�leri Komisyonu Raporu'nun g�r��melerine kald��m�z yerden devam edece�iz.

VI.- KANUN TASARI VE TEKL�FLER� �LE KOM�SYONLARDAN GELEN D��ER ��LER

A) Kanun Tasar� ve Teklifleri

BA�KAN - Komisyon? Burada.

H�k�met? Burada.

Ge�en birle�imde tasar�n�n t�m� �zerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ad�na konu�ma tamamlanm��t�.

�imdi s�z s�ras� Milliyet�i Hareket Partisi Grubu ad�na Say�n Sinan O�an'da, I�d�r Milletvekili.

Buyurun. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

MHP GRUBU ADINA S�NAN O�AN (I�d�r) - Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; 642 s�ra say�l� T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ile Azerbaycan Cumhuriyeti H�k�meti Aras�nda Trans Anadolu Do�al Gaz Boru Hatt� Sistemi Hakk�nda Ev Sahibi H�k�met Anla�mas�'n�n onaylanmas� hususunda Milliyet�i Hareket Partisi Grubu ad�na s�z ald�m. Hepinizi sayg�yla selaml�yorum.

Elbette ki bu anla�man�n T�rkiye'nin hayr�na, faydal� bir anla�ma oldu�u cihetinden yola ��karak Milliyet�i Hareket Partisi olarak dost ve karde� �lkelerle -T�rk cumhuriyetleri ba�ta olmak �zere- yap�lan bu t�r �nemli anla�malar�n �lkemiz i�in faydal� oldu�u kanaatindeyiz ve bu anla�may� da MHP Grubu olarak destekleyece�imizi ifade etmek istiyorum ama bununla beraber, son d�nemde T�rkiye ile Azerbaycan aras�nda geli�en olumlu ili�kilerin paralelinde �n�m�zdeki sene, 2015 senesinde T�rkiye ve Azerbaycan ba�ta olmak �zere b�t�n T�rk d�nyas�n� �deta su�layan, T�rk d�nyas� tarihine bir kara leke olarak sokulmak istenen Ermeni iddialar�na kar�� birtak�m hususlar�n da T�rkiye ile Azerbaycan aras�nda dost ve karde��e beraber bu su�laman�n kar��lanmas� i�in de birtak�m �al��malar yap�lmas� gerekti�inin de alt�n� �izmem laz�m. T�rkiye ile Azerbaycan nas�l ki enerji alan�nda bug�n g�r��t��m�z TANAP projesinde oldu�u gibi di�er alanlarda da ortak m�cadele etmenin, beraber, ortak bir noktadan hareket etmenin faydas�n�n ve ortak tarihimize yap�lan bu sald�r�n�n kar��s�nda olunmas� gerekti�inin idrakindeler.

Ama bununla beraber de�erli arkada�lar, bir �z�c� hususun burada alt�n� �izmem laz�m: Biliyorsunuz, ge�ti�imiz g�nlerde Van Akdamar'da Ermenistan'dan gelen kat�l�mc�lar�n da b�y�k bir i�tirakiyle bir ayin d�zenlendi. AKP d�neminde bu ayin yasal h�le getirildi biliyorsunuz. Ermenistan'da y�zy�l�n ba��nda binlerce M�sl�man ya�arken orada binlerce camiden ezan okunurken, namaz k�l�n�rken, bug�n Ermenistan'da bir tek Erivan �ehrinde G�k Mescit ad�nda bir cami var ve ciddi bir tadilata muhta� ve orada cuma namaz� k�l�nmaya da muhta� bir cami var.

Say�n Grup Ba�kan Vekilimiz Yusuf Hala�o�lu'nun daha �nce defaatle belirtti�i Akdamar'a, Van'a bir iffet an�t�n� a�may�p, devriiktidar�n�zda Van'da kiliseleri onar�p kilisenin �an�n� da takt��n�z� dikkate ald��m�zda, hi� olmazsa bunun kar��l��nda Van'da, Van'�n iffetli kad�nlar�n�n Ermeni sald�r�lar�na maruz kald�klar�nda can�na k�yd�klar�n�n simgele�tirilmesi, o iffet simgesi T�rk kad�n�n�n orada an�tla�t�r�lmas� gere�i, teklifi h�l� havada kalm��t�r. �an diktiniz ama bir iffet an�t�n� da dikmediniz. Bunun kar��s�nda, Ermenistan'dan geni� kat�l�ml� yap�lan Van'daki ayinlerin belki kar��l�� olmayacakt�r ama mademki bu kadar ho�g�r� g�steriyor T�rkiye ile Ermenistan birbirlerine, mademki Ermeniler buraya geliyor, kilisede ayin yap�yor, biliyorsunuz bizim -T�rkiye'de bir�ok �ehirde var ama- I�d�r'da "AS�MDER" diye bir dernek var, As�ls�z Ermeni �ddialar�yla M�cadele Derne�i. Ge�ti�imiz g�nlerde Ermenistan makamlar�na m�racaat etti, dedi ki: "Biz de Ermenistan'daki G�k Mescit'e giderek cuma namaz� k�lmak istiyoruz." Bundan daha do�al talep ne olabilir? Kiliseyi onarm��s�n�z, kiliseye �an takm��s�n�z, Ermeniler gelip ayin yap�yor yani ho�g�r� sonuna kadar, gayet g�zel. Peki, bunun kar��l��nda oradaki bir camide gidip cuma namaz� k�lmak isteyen vatanda�lar�m�za da M�sl�man karde�lerimize de destek olman�z, �nayak olman�z gerekmiyor mu? Bu, hem H�k�met olman�z�n size emretti�i amir bir h�k�md�r hem de M�sl�man olman�z�n emretti�i amir bir h�k�md�r. Ama orada, Ermenistan'da cuma namaz� k�lmak isteyen bu karde�lerimiz, maalesef ki Ermenistan'dan gerekli izni alamad�lar. Ermenistan "Bir dakika karde�im, sen �yle elini kolunu sallay�p, gelip Ermenistan'da G�k Mescit'te cuma namaz� k�lamazs�n." dedi. H�k�metinizden tek bir Allah'�n kulunun bir �ift s�z� yok mudur buna?

Kilise a�t��n�z, kilise onard��n�z, kilise �an� takt��n�z, ayin yapt�rd��n�z Ermenilerin her t�rl� g�venli�ini sa�l�yorsunuz, her t�rl� konforunu sa�l�yorsunuz, getiriyorsunuz, T�rkiye'de ayin yapt�r�yorsunuz, yapt�rmaya da devam edeceksiniz, �yle anla��l�yor. Peki, bunun kar��l��nda benim buradaki M�sl�man karde�im, Ermenistan'a gidip herhangi bir ta�k�nl��a sebep olmadan -basit, orada y�llard�r ezan sesine hasret o minareden, o camiden- bir cuma namaz� k�lmak istiyor, buna niye destek olmuyorsunuz? Bunun i�in Ermeni makamlar�yla niye irtibata ge�miyorsunuz? Bunun i�in futbol diplomasisini ba�latm��t�n�z, bir �nceki Say�n

Cumhurba�kan�n�n e�i elleriyle dolma haz�rlam��t� Ermenistan Cumhurba�kan�na. E, bir zahmet s�yleyin, deyin ki: "Ya, bizim buradaki M�sl�man karde�lerimiz de orada bir cuma namaz� k�lmak istiyor. Biz size burada her t�rl� imk�n� sa�lad�k, kilisenizi onard�k, g�venli�inizi sa�l�yoruz, kilise �an�n� takt�k devriiktidar�m�zda. E, M�sl�man�z, biz de cuma namaz� k�lmak istiyoruz Ey Ermenistan, Ey Sarkisyan!" Hani b�yle bir tav�r var ya: "Ey Sarkisyan!" Deyin, "Ey Sarkisyan, bu M�sl�man karde�lerimiz orada bir cuma namaz� k�lmak istiyor, niye m�saade etmiyorsun?"u niye demiyorsunuz? D��i�leri Komisyonumuz burada, bir cevap versinler. Benim de �yesi oldu�um D��i�leri Komisyonundan bir cevap bekliyorum. Bu arkada�lar�m�z�n cuma namaz� k�lma talebini niye kar��lam�yorsunuz? Ermeni'nin kilisede ayin yapma talebine her t�rl� ho�g�r�y� g�steriyorsunuz, imk�n sa�l�yorsunuz; I�d�r'dan giden bu M�sl�man karde�lerimizin Ermenistan G�k Mescit'inde cuma namaz� k�lma talebine niye destek olmuyorsunuz? Bunlar M�sl�man oldu�u i�in mi, bunlar cuma namaz� k�lmak istedi�i i�in mi? Yoksa gitseler, kilise a�salar destek oluyorsunuz, g�r�yoruz ama burada bir M�sl�man karde�imiz orada gidip cuma namaz� k�lmak istiyor ve siz buna destek olmuyorsunuz. Ben de buradan soruyorum: Bunda bir s�k�nt� m� g�r�yorsunuz? Buradan bir M�sl�man karde�imizin gidip Erivan'da, G�k Mescit'te cuma namaz� k�lmas�na niye destek olmuyorsunuz? Destek olmad��n�z gibi k�stek de oluyorsunuz, imk�n tan�m�yorsunuz. H�k�met etmenin vazifelerinden, sorumluluklar�ndan birisi de budur. �nsanlar�m�z�n inan�lar�n� rahatl�kla ya�amalar�na imk�n tan�man�z laz�m. Siz bu i�i biraz yanl�� anlam��s�n�z galiba. Siz her t�rl� di�er az�nl�klar�n haklar�n� verin� �imdiye kadar az�nl�k vak�flar�na bu �lkenin paras�ndan 2,5 milyar dolar para verdiniz, onun kar��l��nda mal m�lk verdiniz. Ermenistan'da binlerce camiden bir tanesini onartabildiniz mi, bir tanesinin onar�lmas�na vesile olabildiniz mi? Gelin, Ermenistan'da bir tane camiyi Allah r�zas� i�in, b�t�n siyasi partiler olarak -devletin kesesinden de 1 lira ��kmas�n- biz burada kendi aram�zda para toplayal�m, gidelim, yapt�ral�m. Hatta siz de buyurun gelin, AS�MDER size de �a�r�da bulunuyor. Ermenistan'dan izin almam�za yard�mc� olun. Beraber gidelim Ermenistan'a. Yani, Ermenistan'daki G�k Mescit'te cuma namaz� k�lmak sizin i�in cazip de�il mi arkada�lar? Gelin, destek olun -samimi �a�r�md�r- gelin -Sarkisyan'la sizin aran�z �ok iyi- bir ricada bulunun, gayet insani bir ricad�r, izin versinler. Hep beraber gidelim, belki hepiniz gelemezsiniz ama bir arkada��n�z� i�inizden temsil� g�nderin, gelin, gidelim. Kameralarla gidip cuma namaz� k�lmak de�il, Ermenistan'da, gidelim, beraber, hep beraber ibadetimizi orada yerine getirelim.

Bunun i�in sizden bizim beklentimiz �ok a��k ve nettir. Ermenistan'a burada kilise a�t�ysan�z, oradaki, �imdiye kadar garip kalm��, ezan sesine hasret kalm��, cuma namaz�na hasret kalm�� G�k Mescit'te bir ezan sesi duyulsun, bir namaz idraki orada ya�ans�n. AKP iktidar�n�zda ve iktidar�n�zdan bunu, burada, b�t�n kamuoyunun �n�nde, sizden bekledi�imi a��k ve net bir �ekilde ifade ediyorum. Sadece benim de�il, bu m�racaat� yapan I�d�r'daki, ba�ta AS�MDER derne�imiz olmak �zere, b�t�n oradaki, b�lgedeki vatanda�lar�m�z�n, inanm��, M�sl�man vatanda�lar�m�z�n sizden samimi dile�idir. Gelin, devlet olman�n gere�ini yerine getirin ve burada, kiliselerde ayin yap�lmas�na tan�d��n�z imk�n�n ayn�s�n� istemiyoruz; onda 1'ini, binde 1'ini bize orada imk�n yarat�n, oraya gidelim. Tabii, de�erli arkada�lar, bunun burada takip�isi olaca��m� da ifade etmek istiyorum.

�imdi, maalesef bug�n Meclis zannediyorum tatile girecek. Meclisin �al��t�� g�nlerde bu k�rs�den diplomatlar�m�zla ilgili uyar�da bulunmu�tuk, dinlememi�tiniz ve diplomatlar�m�z �imdi maalesef ki h�l� I��D'in elinde tutsak. H�k�metinizde onunla ilgili ne kadar bilgi var, ne kadar bilgi yok bilmiyorum ama benim bildi�im hususu sizinle payla�mak istiyorum. Orada her ge�en g�n, her ge�en saat, her ge�en dakika sava� daha da k�z��yor ve diplomatlar�m�z�n hayat� her ge�en g�n daha fazla riske giriyor.

Amerika �imdi bir ittifak kuracak, T�rkiye'yi de onun i�ine davet etti ve bu ittifak�n, yak�n bir zamanda �ncirlik'ten kalkacak sava� u�aklar�yla orada birtak�m bombalamalar yapaca�� ifade ediliyor. Orada diplomatlar�m�z�n hayati riski her ge�en g�n daha da art�yor. T�rkiye'ye yasak getirdiniz, diplomatlar�m�zla ilgili tek sat�r yaz�lm�yor, tek kelime edilmiyor, televizyon kaynaklar� tek bir kare g�r�nt� g�stermiyor. Peki, orada 45 tane diplomat�m�z�n hayat� �u an ne durumdad�r, onlarla ilgili ne yap�yorsunuz? Televizyon ekran�ndan s�ylemiyorsan�z hi� olmazsa Mecliste kapal� oturum yapal�m, diplomatlar�m�z�n durumunu konu�al�m arkada�lar. O vatanda�lar hepimizin vatanda��, hepimizin karde�i ve onlar insan. Onunla ilgili �ok vahim iddialar var ama �imdiye kadar sustuk, bundan sonra k�smen susmaya devam edece�iz ��nk� diplomatlar�m�z�n hayat�na halel gelsin istemeyiz, eminim siz de istemezsiniz, eminim T�rkiye'de insan�m diyen hi� kimse istemez.

Ama Konsolosumuzun orada g�revden al�nd�� iddias� var, iddian�n �tesinde asl�nda bilgisi var desem daha do�ru olur. Bug�n Ba�bakan olan Say�n Davuto�lu'nun eski tarihli bir

yaz�yla Konsolosumuzu, bask�ndan �� g�n �ncesi bir tarihle g�revden ald��n�z bilgisi var bende. �imdi, adam� hem orada I��D'in eline teslim etmi�siniz hem de g�revden alm��s�n�z. Ee, sonra, u�a�� ka��ranlar falan oldu�u ifade ediliyor, onlarla ilgili detaya girmeyece�im. Orada, 49 vatanda��m�z deniyor, yerel vatanda�lar�m�z� ��kt��n�zda 45 tane diplomat�m�z�n �u an I��D'in elinde oldu�unu biliyoruz. Bunlar�n bir k�sm�n�n Suriye topraklar� i�erisinde oldu�u ve H�k�metinizin diplomatlar�m�z�n izini kaybetti�i y�n�nde kuvvetle deliller var. Diplomatlar�m�z�n bir k�sm�n�n I��D liderlerine canl� kalkan yap�ld��, bir k�sm�n�n ba�ta Musul Havaalan� olmak �zere ki Musul Havaalan� biliyorsunuz, �nemli radar istasyonlar�n�n oldu�u da bir yerdir, �u ana kadar her yere operasyon yap�ld�, oraya operasyon yap�lmad�. Onunla ilgili de oralarda diplomatlar�m�z�n canl� kalkan olarak kullan�ld�� bilgisi de var bizde. Arkada�lar, diplomatlar�m�z�n hayat� her ge�en dakika daha fazla riske giriyor. Bu konuyu siyaset �st� bir �slupla ele almam�z laz�m, diplomatlar�m�z�n hayat�n�n kurtar�lmas� laz�m.

Bununla beraber, bizde olan endi�enin hi� olmazsa bir k�sm�n�n giderilmesi de H�k�metinizin g�revidir. Meclisi bug�n tatile sokuyorsunuz, bu, diplomatlar�m�zla ilgili 14 Ekime kadar kamuoyuyla herhangi bir bilgi payla�mayacaks�n�z demektir. Ger�i �imdiye kadar da �ok fazla bir �ey payla�mad�n�z ama hi� olmazsa Meclis a��kt� ve Meclisten muhalefet, uyarma g�revini yerine getiriyordu. O g�n e�er dalga ge�meseydi baz� arkada�lar�m�z, bizde olan bilgileri buradan, Meclis k�rs�s�nden, milletin Meclisinde milletle ve sizinle payla�t��m�zda, on alt� saat �nce ifade etti�imizde bir sava� u�a�� buradan kalksayd� alt� dakika sonra konsoloslu�umuzun bulundu�u mahalde olacakt�. Bir helikopter buradan kalksayd� k�rk be�inci dakikada helikopter konsoloslu�umuzun bulundu�u alana inebilecekti ve konsolosluk g�revlilerimizi al�p geri gelecekti. B�lgede sizden habersiz yaprak k�m�ldamaz diyorsunuz ama b�lgeden 500 bin insan ka�arken bizim diplomatlar�m�z� orada hangi akla hizmetle b�rakt�n�z anlamak m�mk�n de�il. B�lgenin valisi ka��yor, ka�arken ar�yor bizim diplomatlar�, diyor ki: "Bak�n, ben bu b�lgenin valisiyim. Ben can havliyle ka��yorum, sizin de akl�n�z varsa burada durmay�n." Bizim oradaki diplomatlar�m�z ise "Ankara'dan bize b�yle bir talimat gelmedi�i i�in biz buray� terk edemiyoruz." diyor. Sonra da kalk�p su�u �zerinizden atmak i�in diyorsunuz ki: "Vallahi karar onlar�n kendisindeydi, onlar karar verecekti." B�yle bir devlet olur mu? O zaman siz niye D��i�leri Bakan�yd�n�z -�imdi Ba�bakan oldunuz- e�er karar� oras� verecekse? Dolay�s�yla, g�z g�re g�re diplomatlar�m�z� orada I��D'in eline teslim ettiniz.

Buraya kadar her �ey ayd�n da, her �ey belli de bundan sonras� biraz karanl�k, bundan sonra I��D'in orada ne yapaca�� belli olmaz. Her ge�en g�n I��D'in daha da s�k��aca��, Amerikan ve Bat� koalisyonu operasyonuyla I��D'in bundan sonra lider kadrosunun hedef al�naca�� bir s�re�teyiz. I��D'in lider kadrosunun hedef al�naca�� bir s�re�, ayn� zamanda onlara canl� kalkan yap�lan diplomatlar�m�z�n da hedef al�naca�� bir s�re�tir; ne yap�p edip, gerekirse bir operasyonla diplomatlar�m�z� kurtarmak laz�m.

Bu i�lerden az �ok anlayanlar �unu bilir ki �ncelikli hedef bir ter�r �rg�t�ne diplomat�n� veya rehinesini kapt�rmamakt�r ama hata ettiniz kapt�rd�n�z, ilk k�rk sekiz saat i�erisinde bir operasyonla diplomatlar�m�z kurtar�labilirdi ama onu da yapmad�n�z. �lk bir hafta i�erisinde bir �eyler yap�labilirdi, onu da yapmad�n�z. O zaman orada I��D'in �st d�zey lider kadrosuyla bir miktar diyalo�unuz vard� ama orada da h�zl� bir ak��kanl�k var; I��D'in lider kadrosu da de�i�ti bu arada ve �u an sizin tan�mad��n�z insanlar orada I��D'in i�erisinde. Sizin S�nni kabileler �zerinden yapt��n�z giri�imler de havada kald�, Saddam'�n kal�nt�lar� �zerinden yapt��n�z giri�imler de havada kald� ve �u an bamba�ka bir ortamla kar�� kar��yay�z, bamba�ka bir I��D tehdidiyle kar�� kar��yay�z.

I��D'in ne oldu�unu anlatmaya gerek yok. I��D, Avrupa i�in, Amerika i�in, Rusya i�in tehdit olan birtak�m radikal unsurlar bir Amerikan projesiyle b�lgeye �ekildi, �deta m�knat�s gibi bir alan yarat�ld� orada, b�t�n d�nyadaki radikal unsurlara orada zaferler kazand�r�ld� -ki pe�merge de bu i�in bir par�as�d�r- ve d�nyadaki b�t�n radikal unsurlar oraya topland�, �imdi tam da Bat�'n�n istedi�i noktaya gelindi, toplanan o radikal unsurlar toptan yok edilecek ve Bat�, elindeki b�t�n o radikal unsurlardan kurtulacak. Bu, Bat�'n�n projesiydi, siz de bunun bir par�as�yd�n�z. �imdiye kadar T�rkiye �zerinden ge�i�lere m�saade ettiniz, bunlar�n hepsi anla��l�r -ayr�ca tart��lmas� gereken konular- ama imha noktas�nda bizi do�rudan ilgilendirir husus, I��D'in elemanlar�n�n imhas�yla beraber bizim diplomatlar�m�z�n da imha edilme tehdidi ve tehlikesiyle kar�� kar��ya olmalar�d�r. Vicdan� olan, "insan�m" diyen, "devletim" diyen, devlet sorumlulu�unu az�c�k y�re�inde ta��yan herkesin bu konuda elini vicdan�na koymas� ve bir �eyler yapmas� laz�m.

Yeni H�k�met kuruldu, yeni H�k�mete Irak T�rkmen Cephesi'nden tek bir bakan� dahi almad�lar. Orada sizin, T�rkmenler gibi bir kayg�n�z olmad��n� biliyorduk ama devletimizin ��kar� gere�i, hi� olmazsa bir tane T�rkmen bakan� yeni H�k�mete sokma g�c�ne sahip olman�z laz�md� ama bu g�c�n de sizde olmad��, bu niyetin de sizde olmad�� a�ik�rd�r diyor, hepinize sayg�lar sunuyorum. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN - Te�ekk�r ederim Say�n O�an.

Halklar�n Demokratik Partisi Grubu ad�na ��rnak Milletvekili Say�n Hasip Kaplan.

HDP GRUBU ADINA HAS�P KAPLAN (��rnak) - Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; Halklar�n Demokratik Partisi ad�na hepinizi sayg�yla selaml�yorum.

642 s�ra say�l� T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ile Azerbaycan Cumhuriyeti H�k�meti Aras�nda Trans Anadolu Do�al Gaz Boru Hatt� Sistemine �li�kin Anla�ma ve eki Ev Sahibi H�k�met Anla�mas�, h�k�metler aras� anla�ma olarak ge�iyor.

�imdi, Mecliste yorgunluk ba�lad� biliyorum, asl�nda konu�masak da gitsek istiyorsunuz onu da biliyorum fakat milletvekilleri hakikaten bunu okudu mu? Bir ciddiyete davet edece�im de onun i�in.

Uluslararas� s�zle�meler kimin aras�nda yap�l�r arkada�lar? Devletler aras�nda yap�l�r. Devletlerin hukuku, yap�lan s�zle�menin m�eyyideleri, bor�lar� ve y�k�ml�l�klerini belirler. E�er siz devlet olarak s�zle�me yap�yorsan�z, bu yapt��n�z s�zle�melerin ya Birle�mi� Milletler nezdindeki evrensel s�zle�meler olmas� laz�m ya da Avrupa Konseyi nezdindeki b�lgesel s�zle�meler olmas� laz�m. E�er bir �lke ile bir �irket aras�nda s�zle�me yap�yorsan�z bu bir uluslararas� s�zle�me de�ildir.

�u s�zle�menin arka sayfas�n� b�t�n arkada�lar�n okumas�n� �neriyorum. Birazdan elinizi kald�racaks�n�z. Dikkat edin, T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ad�na Taner Y�ld�z, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan�; imza. Ya kar��s�nda? TANAP Do�al Gaz �letim Anonim �irketi ad�na Saltuk D�zyol, Genel M�d�r. Allah a�k�na, bu bir uluslararas� s�zle�me midir?

Bak�n, dikkat edin, bir dakika, bir dakika arkada�lar, "�"(x)�irketiyle imzay� atm�yorsunuz, h�k�metler aras� imzadan, s�zle�meden bahsediyoruz, kestane �irketi kurmuyoruz. Bak�n, a��k konu�ay�m, bir �zel ticari �irket ile H�k�met aras�nda imzalanan bir s�zle�meden bahsediyorum. Onun alt�nda Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol �irketi Ba�kan� var. �irket Ba�kan� var arkada�lar, �irket Ba�kan�, bakan de�il. Uyar�yorum sizi yani Allah a�k�na, her �eyi k�r� k�r�ne kabul etmek zorunda m�s�n�z? Ne zamandan beri �irket ba�kanlar�yla yap�lan s�zle�meler uluslararas� s�zle�me oldu? Bunun bir ciddiyeti yok mu? Bunun bir uluslararas� hukuk boyutu yok mu?

�imdi ben size daha enteresan bir �ey anlataca��m, burada ba��m�za gelecekleri anlataca��m. Bunun neler do�uraca��n� anlataca��m size. T�rkiye'yi nas�l ba�lad��n�, nelerle ba�lad��n� anlataca��m size. Elbette ki Azerbaycan "garda�" �lke. "Garda�" �lkeyse "garda�" �lkenin do�al gaz� da biraz daha ucuz vermesi laz�m de�il mi? Ama vermiyor. Rusya'dan, �ran'dan, K�rtlerden daha ucuza al�yoruz de�il mi Say�n Bakan? O zaman rakamlar� a��klar m�s�n�z?

HAYDAR AKAR (Kocaeli) - Ticari s�r.

HAS�P KAPLAN (Devamla) - Rusya, Azerbaycan, �ran ve Kerk�k ve K�rtlerden ald��n�z petrol�n fiyatlar�n�n a��klanmas�n� isteyece�im Say�n Bakan, tek tek fiyatlar�n� ve ka� y�ll��na bu s�zle�melerin yap�ld��n�; bu bir.

Bunu niye s�yl�yorum? Yani "garda�"l�k g�zeldir, beraber i� yapmak daha g�zeldir ama hep beraber kazan�rsak �ok daha g�zeldir ama dengenin �yle olmad��n� g�r�yoruz. Say�n

Bakandan yine bir a��klama gere�ini isteyece�im ��nk� ya�mur ya�d� bu sabah arkada�lar. Ya�mur ya�d�, biliyor musunuz? Ya�murun ya�mas� ne demek? Do�al gaza zam yap�lmas� demek arkada�lar, k�� geliyor demek. �imdi do�al gaza zam kap�da. Ger�i otomati�e ba�l�.

MUSTAFA MORO�LU (�zmir) - "Yapmayaca��m." dedi ya!

HAS�P KAPLAN (Devamla) - T�rkiye Cumhuriyeti tarihinde -bak�n, dikkat edin- do�al gaz� karneyle satan tek h�k�met AK PART� H�k�metidir arkada�lar. Say�n Bakan ben e�er do�ru s�ylemiyorsam, yanl�� anlat�yorsam l�tfen buradan d�zeltsin. 200 metrek�p do�al gazla eyl�l ay�ndaki ald��m�z do�al gaz birimi, kotas�, karnesi 80 lirad�r. Bunun �st�nde alan var m�? �imdi�

RECEP �ZEL (Isparta) - Yaz aylar�nda, yaz aylar�nda.

HAS�P KAPLAN (Devamla) - Bak�n, hay�r, bak�n.

�imdi, eyl�lde 80 lirayd�, haziranda 140 lirayd�.

RECEP �ZEL (Isparta) - Yaz aylar�nda.

HAS�P KAPLAN (Devamla) - Durun, �imdi ben size s�yleyeyim. K��a girdi�imiz zaman bu 640 liraya ��kacak. Dikkat edin, 200 metrek�pte. 200 metrek�pte 640 liraya ��kacak olan karne� "Karne" diyorum, karne. Do�al gaz� karneyle al�yorsunuz. 200 metrek�pte, 20'nci g�nde do�al gaz�n�z bitti -otomatik ya, kart� tak�yorsunuz, ��kar�yorsunuz- ondan sonra ��rs�n�z. Biraz fazla yakt�n�z m� ��rs�n�z arkada�lar; Ankara'da, ba�kentte ��rs�n�z ��nk� daha fazla alamazs�n�z, karneye ba�l�d�r.

�imdi, bunu merak ediyorum: Bu do�al gaz bu d�nemde ne kadar zam g�recek? Bu karne devam edecek mi; karneye ba�lanan do�al gaz olay�, zam olay�? �n�m�zdeki d�nem i�in Say�n Bakan�n bir a��klama yapmas�n� bekliyorum. Yoksa, karneye g�re mi ya�ayal�m? Yani, haftada ka� g�n du� alal�m mesela? �ofbeni yak�yorsunuz, gaz yak�yorsunuz. Yani, tencere yemeklerini, hangisini, ka� tanesini� Yani, insanlar, ev han�mlar�, herkes dikkat edecek, bilecek ki ona g�re yakacak. Baz� yemekler var d�rt saatte pi�iyor. Bu kotayla, bu gazla fasulye d�rt saatte pi�iyorsa, karde�im, pi�iremezse fasulyenin pirzoladan daha pahal�ya mal oldu�unu g�r�rs�n�z. Hayat�n her alan�na yans�yor, demek istedi�im bu. Bu sosyal boyutu ama ak�e boyutuna gelece�im.

�imdi, bu s�zle�mede p�f nokta ne biliyor musunuz arkada�lar? Bu s�zle�me de 2012'de imzalanm��, ad� "TANAP" olan h�k�metler aras� anla�ma; IGA da yaz�yor burada, tabii, k�salt�lm�� olarak. Bir de Hollanda'da kurulmu� bir �irket var. Azerbaycan uyan�kt�r, dikkat edin, Azerbaycanl�lar bizimkilerden uyan�k. Azerbaycan BOTA�'la i� yapt�� zaman Azerbaycan'da BOTA� �ngiliz hukuk�ular� kendine hukuk m��aviri olarak tutmu�tu, T�rkiye'den hukuk�u tutmam��t�; BOTA�'�n uzun bir s�re hukuk m��avirli�ini �ngiliz hukuk�ular yapm��t�. �imdi, Azerbaycanl�lar bu hesab� iyi bildi�i i�in h�k�metlerine ba�l� Hollanda'da bir �irket kurmu�lar. Hollanda'da kurduklar� �irket� Dikkat edin, Hollanda'da bir �irket kurmu�lar, �irket Hollanda'da. Hollanda Avrupa Birli�i �yesi. Azerbaycan ile T�rkiye, ikisi de Avrupa Konseyi �yesi, Birli�e �ye de�il. Yani, Hollanda'da kurulan bu �irket �u demek: "Ben Avrupa Birli�i -L�ksemburg- Adalet Divan� hukukuna ba�l�y�m. Ben bir zarara u�rarsam �irket merkezim burada, yakt�m ��ran�z�." Do�al gazla de�il, kibrit �akarak yakar. Niye? Bu anla�man�n kodlar� var arkada�lar. KDV kald�r�l�yor; h�k�met g�venceleri getiriliyor; yol yap�m�nda, boru hatt� yap�m�nda birtak�m avantajlar getiriliyor. Kime getiriliyor? Bu TANAP'ta yer alacak �irket ve ta�eron �irketlere. Nedir mesela? "Hizmet tesliminden do�an katma de�er vergisinden muaf tutulmas�." Dikkat edin, nereden gidiyor? Hazineden gidiyor ��nk� T�rkiye'de yap�lacak bir i�ten bahsediyoruz. Yine, baz� mallar�n kredi kullan�m�n� destekleme fonu ve Bakanlar Kurulu finans ve destek karar� var. Ha, te�vik i�vereni, istihdam� g�zeldir ama Allah bilir, bir HDP'li i� adam� gelse, destek g�r�r m� diye merak ediyorum, hadi CHP'yle aran�z iyi de�il, MHP'yle hi� iyi de�il. Bir �irket, bir i� adam� gelse Bakanlar Kurulundan, destekleme fonundan bir garanti alabilir mi?

S�NAN O�AN (I�d�r) - Hemen al�r, hemen al�r.

�ZCAN YEN��ER� (Ankara) - Al�r, al�r, ortaks�n�z, birlikte �al��yorsunuz.

HAS�P KAPLAN (Devamla) - Bizim b�t�n i� adamlar�n� ter�r �rg�tleri listesine ald�lar Say�n Sinan O�an. Demin konu�tun, bo� konu�tun, bir camiyle, bir mescitle� Aha pasaport, diplomatik, git, istedi�in kadar namaz k�l, gel.

�ZCAN YEN��ER� (Ankara) - Ter�r �rg�t�yle g�r��yorsunuz ya, ortaks�n�z.

HAS�P KAPLAN (Devamla) - Yani o kadar basit de�il, i�in esas�na geleceksiniz. B�rak�n, �yle kimlikle u�ra��rken� Zaten aram�zda s�n�r yok Azerbaycan ile T�rkiye aras�nda. T�rki cumhuriyetler i�inde bir tek diliyle anla�t��m�z �lke Azerbaycan'd�r. 9 tane T�rki cumhuriyetinin devlet ba�kan� bir araya geldi�i zaman, o 9 tane devlet ba�kan� kendi aralar�nda -T�rkmenistan, Kazakistan, Mo�olistan- T�rk�e konu�amad�klar� i�in -biz hani burada da konu�uyoruz ya, ortak dil, resm� dil T�rk�eyi konu�uyoruz ya- onlar da kendi aralar�nda Rus�a konu�mu�tu. Burada diplomatlar var, e�er ben do�ru s�ylemiyorsam siz teyit ediniz. ��le de�il miydi arkada�lar? Ha, yani �unu demek istiyorum: Kafkaslarda kalbimiz, Orta Do�u'da kalbimiz, �engal'de, Tuzhurmatu'da, Bak�'de, Balkanlarda. Biz, ger�ekten, �ylesine b�y�k bir k�lt�r�n b�t�n harman�n� bu Anadolu topraklar�na ta��d�k; ya�at�yorsak, hepsini kucaklamak hepimizin sevdas� olmal�d�r.

Ben, burada �unu anlatmak istiyorum: Yani, bu uluslararas� s�zle�meleri, ya konu�mayal�m imzalayal�m, ya konu�mayal�m kabul edelim, ya konu�al�m arkada�lar; ne var bunun i�inde?

�imdi, ben ��yle bir bakt�m, belki ilgi alan�m oldu�u i�in. Asl�nda ku�kular dile getirilmi� D��i�leri Komisyonunda, hem de H�k�met taraf�ndan; ticari ve idari hususlarda baz� s�k�nt�lar�n do�abilece�i s�ylenmi�. Sonra, "Bu anla�mada finansal desteklerden faydalan�labilmesi amac�yla -dikkat edin, finansal desteklerden faydalan�labilmesi amac�yla- evet, Hollanda merkezli bir �irket olarak kurulmas� y�n�ndeki tercihin bildirildi�i -�irketin �ngilizcesini yaz�yor burada, s�yle�mede var- ve Hollanda'da kurulan proje �irketinin yat�r�mc� s�fat�yla -yat�r�mc� s�fat�yla, dikkat edin- H�k�metimiz ile ev sahibi h�k�met anla�ma imzalad�." Ev sahibi h�k�met kim? Hollanda m�, Bak� m�, Ankara m�? Ev sahibi h�k�met kim? Boru bizden ge�ecek, onu anlad�k, ona da gelece�im, �imdi anlataca��m.

Arkada�lar, ger�ekten donan�ml�, uzman� Evet, T�rkiye'de de enerji hukuku konusunda ciddi bir atak var, g�r�yorum, merakl�lar var ��nk� para kazand�lar. B�t�n medya holdingleri de enerji alan�na dald�lar, bir tek Meclis dalamad�. Bu konuda en d��ar�da kalan, bilgisiz olan, ne oldu�unu bilmeyen konumda olan Meclistir, milletin iradesidir. �b�r taraftan da g�t�ren g�t�r�yor.

�imdi, burada �u noktada merak ediyorum: "Madde 1- TANAP'la s�z konusu �irketle ilgili anla�man�n onaylanmas�n�n uygun bulunmas�na�" H�k�metimiz bir �irketle bir uluslararas� s�zle�meyi imzalad�; imzalad� de�il mi, tamam; sonra onaylad�, o da tamam. Yine diplomatlar var burada, iki tarafta da var. Bunun depo edilmesi laz�m, uluslararas� s�zle�menin. Uluslararas� s�zle�meler depo edildi�i zaman tamamen hayata ge�mi� olur.

�imdi, bu hayata ge�me konusunda hemen dikkatinizi 11'inci sayfaya �ekece�im. ��te, bu 11'inci sayfada ne varsa var arkada�lar. Bunun i�inde ��yle kar�nca duas�yla 2 sayfa var. Bu 2 sayfaya dikkat edin: "Ev Sahibi H�k�met Anla�mas�" diye ge�iyor. Ev sahibi olmayan kim, T�rkiye mi? Hollanda'daki �irketin ev sahibi Azerbaycan.

�imdi, burada, bu projede baz� kavramlar konulmu�. "TANAP Do�al Gaz �letim Anonim �irketi" olarak ad� de�i�tiriliyor T�rkiye'dekinin. Ev sahibi H�k�met i�erisinde bu isim veriliyor. "Bundan b�yle 'TANAP Proje �irketi' olarak an�lacakt�r." diyor.

BOTA�'a geliyor, "BOTA� GTA, i�bu Anla�ma'n�n�" Atfedilen anlam� olarak BOTA� ge�iyor ve �u madde 3'e bak�n arkada�lar, g�zl�klerim yok ama okuyabilece�im size: "BOTA�'�n, TANAP Do�al Gaz �letim A.�. ile SD2 Gaz Sat�� Anla�mas�'na konu 6 milyar metrek�p Gaz�n T�rkiye Cumhuriyeti Topraklar� i�erisinde ve boyunca Transit Ge�i�i, -transit ge�i�i, T�rkiye topraklar� i�inden ge�i�i- teslim al�nmas� ve/veya teslim edilmesi i�in 15 y�l s�reli bir ta��ma anla�mas� ("BOTA� GTA") akdetmesi, (iii) BOTA�'�n, BOTA� GTA'daki tarife kesinle�me tarihinde yap�lacak d�zeltmeye tabi olarak BOTA� GTA'da belirlendi�i �zere; Eski�ehir ��k�� noktas�nda

her 1000 metrek�p Gaz i�in 79 USD -yani, dolar, Amerikan dolar�- ve buna ili�kin yak�t masraf� ve Trakya ��k�� noktas�nda her 1000 metrek�p Gaz i�in 103 USD -Amerikan dolar�- ve buna ili�kin yak�t masraf�, her durumda %100 kapasite kullan�m�n� esas alacak ve 2018'den ba�layarak her y�l %1 oran�nda art�r�lacak birim tarife(leri) �demesi, (iv) BOTA�'�n di�er ilgili anla�malar� ve d�zenlemeleri akdetmesi ve y�r�tmesi, hususlar�nda anla��rlar. "

Arkada�lar, siz buradan ne anlad�n�z �imdi, y�ce Meclis? Bunca y�l taahh�t, bunca y�ldan sonra her 1.000� Bak�n, Eski�ehir'de 79 dolar, Trakya ��k��nda her 1.000 metrek�p i�in 103 dolar, 1 varil ham petrol paras� de�il arkada�lar.

1 varil ham petrol ne kadar �u an?

YUSUF HALA�O�LU (Kayseri) - 110 dolar.

HAS�P KAPLAN (Devamla) - 110 mu, 120 mi? O civarda. Say�n Bakan daha�

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri) - 102 dolar.

HAS�P KAPLAN (Devamla) - 102'ymi�, Say�n Bakan s�yledi. Orta Do�u'daki karga�adan ucuzlam��.

�imdi, asl�nda burada benim anlatmak istedi�im �u: Ben T�rkiye Azerbaycan'la b�yle bir anla�ma yapmas�n demiyorum, yap�ls�n, yap�lmas� laz�m. Irak'la da yap�lmas� laz�m, sosyoekonomik ili�kilerimizin g��lenmesi i�in �ok �ok �nemlidir. Ama, bunu sa�lam tutmak laz�m.

Bak�n, h�k�metler gelir ge�er, ki�iler gelir ge�er, �irketler de gelir ge�er ama devletler kal�r. Benim itiraz�m burada �irketleredir arkada�lar. H�k�met �irketle anla�t�, �irket gitti, krediyi ald�, paray� g�t�rd�, i�i yapt� yapmad�, sonra �irket iflas etti. Ne olacak on sekiz y�l? Yani, burada sorular var kafada cevap bulamayan. Ben, T�rkiye'nin ekonomisinin mutlak suretle Rusya'yla, Azerbaycan'la, �ran'la, Irak'la� Yani, benim burada s�ylemek istedi�im, daha d�zenli bir �ekilde buna destek, bunu haz�rlamak m�mk�n.

Biz, HDP olarak bu t�r bir karde� �lkeyle elbette ki bu ticari, ekonomik, sosyal, k�lt�rel b�t�n ili�kilerin geli�tirilmesinden yanay�z. Bu y�n�yle elbette ki olumlu oy verece�iz ama uyar�lar�m�z� da eklemi� olduk.

Te�ekk�r ediyorum.

BA�KAN - Te�ekk�r ederim Say�n Kaplan.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan� Say�n Taner Y�ld�z konu�mak istediler.

Buyurun Say�n Bakan�m. (AK PART� s�ralar�ndan alk��lar)

S�reniz yirmi dakika.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri) - Say�n Ba�kan, de�erli milletvekili arkada�lar�m; bug�n burada uluslararas� anla�man�n eki olan ev sahipli�i anla�mas�yla alakal� T�rkiye'nin co�rafyas�ndan kaynaklanan b�t�n avantajlar� kulland�� projelerden bir tanesini daha tart��yoruz. �ncelikle, katk� koyan iktidar ve muhalefet partilerine te�ekk�r ediyorum ��nk� bu bizim mill� ��kar�m�zla alakal� bir husustur. �imdiden olumlu oy vereceklerini duymu� olmam, bizim birlikteli�imiz ve topyek�n T�rkiye yarar�na yapaca��m�z i�ler a��s�ndan son derece �nemli.

Ben isterseniz genel bilgiler verdikten sonra, �zellikle merak edilen konular�n da alt�n� �izerek konu�mama devam etmek istiyorum. T�rkiye, �zerinden ge�ecek boru hatlar�n� art�rd�� kadar ve bunlar� do�ru �ekilde projelendirdi�i kadar g��lenecektir. Malum gerek kendisinin,

T�rkiye'nin ihtiya�lar�n�n kar��lanmas� a��s�ndan gerekse Avrupa Birli�i �yesi �lkelerin ihtiya�lar�n�n kar��lanmas� a��s�ndan son derece �nemlidir. T�rkiye Rusya Federasyonu'yla, Azerbaycan'la, �ran'la, m�mk�n olabildi�i kadar T�rkmenistan'la ve Irak'la beraber bu projeleri geli�tirecektir. Suriye rejiminin son ya�att�� hadiseler haricinde M�s�r'dan gelen do�al gaz boru hatt�n�n da Suriye �zerinden T�rkiye'ye ba�lanmas� projesi de bu projelerin aras�ndad�r. Tabii ki bundan yararlanacak olanlar o �lkenin halk�d�r. O y�zden, bir bar��n gerek�esi olarak, do�al gaz ve petrol projelerini geli�tirmeye gayret ediyoruz. TANAP bunlardan bir tanesi. Malum, T�rkiye'nin do�al gaz�n�n �zellikle �zel �irket ve kamu �irketleri arac�l��yla gerek Mavi Ak�m'dan 16 bcm, -16 milyar metrek�p- ve 14 milyar metrek�p de "bat� hatt�ndan" dedi�imiz Trakya �zerinden gelen 30 milyar metrek�pl�k kontrat� bulunmaktad�r. �ran'la 10 milyar metrek�p, Azerbaycan'la 6,6 milyar metrek�p; bunlar boru hatlar�yla alakal� olanlar. Bir de Cezayir ve Nijerya'dan gelen s�v�la�t�r�lm�� "LNG" dedi�imiz do�al gaz var, onunla beraber yakla��k 50 milyar metrek�pl�k bir kontrata sahip �u anda T�rkiye.

�htiyac� ne kadar? 46 ila 48 milyar metrek�pler civar�nda. �zellikle, biz, do�al gaz�n elektrik �retiminde k�smen ama konutlarda ve sanayide tamamen kullan�lmas�ndan yanay�z. ��nk� �evre fakt�rleri a��s�ndan, hava kirlili�i a��s�ndan do�al gaz�n konutlarda kullan�lm�� olmas� T�rkiye'nin daha �evreci projeler �retebilecek bir enerji sekt�r� olu�turmas�na sebep oluyor.

Peki, biz TANAP'ta ne yap�yoruz? TANAP, �zellikle Hazar b�lgesinde bulunan 468 kilometrekarelik bir ruhsat alan� i�erisinde "�ahdeniz II" dedi�imiz projeden �retilecek gaz�n Azerbaycan'dan ba�layan, Hazar'dan ba�layan ve �svi�re'ye var�ncaya kadar devam edecek olan boru hatlar�yla beraber ger�ekle�tirilecek bir projedir. Bu projenin toplam tutar� 45 milyar dolard�r. 45 milyar dolar�n, bu sayd��m �lkelerde, Azerbaycan, G�rcistan, b�y�k �o�unlu�u T�rkiye, Yunanistan ve �talya'da olmak �zere, d�rt y�l i�erisinde harcanma zorunlulu�u vard�r. 28 milyar dolarl�k k�sm� denizin dibinden ��kar�lacak do�al gaz�n bu dedi�im �lkelere da��t�lmas� i�idir ve T�rkiye -en uzun boru hatt�na sahip olan, yakla��k 2 bin kilometrelik- 1.830 kilometrelik boru hatt�n� T�rkiye'den ge�irecektir ve en �nemli k�sm� da "TANAP" dedi�imiz, G�rcistan s�n�r�ndan ba�layan ve Yunanistan s�n�r�na kadar devam eden k�sm�d�r.

Bununla alakal�, bilgi eksikli�i olmas�n diye, Say�n Kaplan'� da d�zeltmek a��s�ndan s�yl�yorum ��nk� son derece m�nevver bir �ekilde "Yanl��m varsa d�zeltin." dedi, biz burada h�k�metler aras� bir anla�man�n imzas�n� konu�muyoruz, h�k�metler aras� anla�man�n eki olan HEGA'n�n yani ev sahipli�i anla�mas�n�n d�zeltilmesiyle alakal� bir konudan bahsediyoruz. E�er dikkatli incelerseniz, h�k�metler aras� anla�mada Taner Y�ld�z'�n yan�nda Nat�k Aliyev diye, Azerbaycan Petrol Bakan�n�n imzas�n� g�r�rs�n�z. Olabilir, atlayabiliriz ama burada d�zeltmi� olal�m.

Ev sahipli�i anla�mas� bu projeyi ger�ekle�tirecek olan �irket ile bunun ev sahibi olan �lke aras�nda imzalan�r. Ev sahibi �lkeyi, T�rkiye'yi temsil eden, Bakanlar Kurulundan al�nan yetkiyle Bakanl�kt�r ve benim meslekta��m Nat�k Aliyev'le imzalad��m IGA, "Intergovernment Agreement" dedi�imiz h�k�metler aras� anla�ma imzalanm��t�r ve y�r�rl�ktedir. Meclisten, yine Genel Kurulun onay�yla beraber, hep beraber buradan onaydan ge�ti.

Hollanda �irketiyle alakal� de�i�iklik: �ki y�l kadar �nce, dan��manlar� vas�tas�yla, bu �irketi Hollanda'ya kurmalar� h�linde b�y�k avantaj sa�layaca��n� Azeri firmalara s�ylediler. Biz dedik ki: "Hay�r, bunun her t�rl� yap�s�n�n T�rkiye'de olmas� do�rudur." Bunlar konu�uldu ve bununla alakal� de�i�iklikler de �irketle yani... Azerbaycan �irketi SOCAR ile T�rkiye aras�nda imzalanan ev sahipli�i anla�mas�na �u anda tan�kl�k ediyoruz.

Bunun stat�s� nedir? H�k�metler aras� anla�malar bir k�s�m demokratik �lkelerde T�rkiye'de oldu�u gibi meclislerden onaylan�r, baz� yerlerde, �lkelerde �lke ba�kanlar� taraf�ndan onaylan�r ve yine meclis taraf�ndan da onaylanarak kar��l�kl� m�tekabiliyet esas�na g�re de�erlendirilir. Ama ev sahipli�i anla�mas� burada o i�i yapacak hangi �irketse T�rkiye Cumhuriyeti H�k�metinin ona verdi�i s�n�rlar d�hilinde bu i�i yapabilecek olmas�d�r. Bundan �nceki, Rusya Federasyonu'yla yapt��m�z Mavi Ak�m Proje anla�malar�, n�kleer projelerle alakal� Japonya'yla yapt��m�z anla�malar�n her birisi T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Genel Kurulundan ge�mektedir.

Biz bu projeyle beraber ne yapt�k? �zellikle �ahdeniz'deki 468 kilometrekare d�hilinde olan b�t�n alanlardaki projelere ortak olduk. Y�zde 9'daki hissemizi TANAP vesilesiyle y�zde

19'a ��kartt�k. Arkada�lar, bu her birimizin iftihar edece�i bir projedir ve 1 milyar 450 milyon dolara y�zde 10 hissesini ald��m�z i�in, hemen ertesi hafta 1 milyar 600 milyon dolara, bir ay sonra da "2 milyar dolara bize bu hisseyi devredin bu para kar��l��nda." demi� olduklar� bir projeden bahsediyoruz.

T�rkiye en �nemli ithal kaynaklar�ndan birisi olan enerji girdilerini azaltmak i�in kendi s�n�rlar� i�inde veya bulmas� h�linde kendi s�n�rlar� d��nda bu projeleri ger�ekle�tirmektedir. Biz �u anda yurt i�indeki kuyulardan yakla��k 50 bin varil petrol elde ediyoruz, hemen hemen bu rakama yak�n bir rakam� da yurt d��ndan elde ediyoruz ama sonu�ta petrol, bizim petrol�m�z. O y�zden siyasi s�n�rlar�m�z sabit kalmak kayd�yla ekonomik s�n�rlar�m�z� geni�leterek petrol ve do�al gaz aramac�l��yla alakal� ayn� �ekilde kendi hissemize d��en oran� art�rmak istiyoruz. T�rkiye'nin yakla��k 750-800 bin variller civar�nda g�nl�k kullan�m� var. Biz bunun en az yar�s�n� 2023 y�l�na kadar mutlaka yurt i�i veya yurt d�� kendi kaynaklar�m�zdan elde etmek zorunday�z ki d��a ba��ml�l��m�z azals�n.

Biz, y�zde 19'a ��kard�ktan sonra hisselerimizi TANAP'taki hisselerimizi de art�rd�k; y�zde 20'den y�zde 30'a ��kard�k ve y�zde 5'inin finansman� da SOCAR �irketi taraf�ndan sa�lanacak. Biz buradan gelecek gaz�n 6 milyar metrek�pl�k k�sm�n� yurt i�inde kullanaca��z. Ne zaman? 2019 y�l�ndan sonra. 2018'in sonunda in�allah bu proje tamamlanm�� olacak ama zincirin halkalar� gibi, herhangi bir halkan�n eksik kalmas� h�linde 45 milyar dolarl�k yat�r�m tamamlanm�� olmayacak. O y�zden gerek Azerbaycan'daki gerek G�rcistan'daki gerekse bizden sonra Yunanistan ve �talya'daki yat�r�mlar da ayn� �ekilde bizi ilgilendiriyor. Bu projenin T�rkiye aya��n�n da ba�ar�ya ula�mas� i�in 2015'in Mart ay�nda in�allah TANAP'taki temel atmay� burada sa�layaca��z. 20 Eyl�l'de de, hemen yakla��k on g�n sonra da bizim G�ney Kafkasya Boru Hatt� dedi�imiz, TANAP'� besleyen boru hatt�n�n temeli at�lacak Bak�'de. �n�allah Say�n Ba�bakan�m�zla beraber, ona refakatle orada bu t�rene kat�laca��z ve projeyi ba�latm�� olaca��z.

Tabii, bizim bu proje, �zellikle yaln�zca T�rkiye'nin de�il, ayn� zamanda Avrupa Birli�i �yesi �lkelerin do�al gazdaki arz g�venli�iyle alakal� probleminin ��z�m�n�n bir par�as� olacak. Bu �ok �nemli bir yap�. T�rkiye her ne kadar enerji ba�l��n� a�mam�� olsa da fiil� durumu evrak durumunun �ok �n�nde gitmektedir arkada�lar. Yakla��k 450 bin n�fuslu G�ney K�br�s yerel y�netiminin koydu�u siyasi �erh di�er 27 �lkeyi ba�lam��t�r ama bu, Avrupa Birli�inin duru�unu asl�nda bizim enerji sekt�r�yle alakal� yap�lanmam�z kar��s�nda �ok tutarl� bulmad��m�z�n da resmidir.

Buradan 32 milyar metrek�p do�al gaz ge�ecek ve 56 in�lik borularla ge�ecek arkada�lar. 1.800 kilometrede kullan�lacak borular�n �nemli k�sm�n�n biz T�rkiye'den sa�lanmas�n�, tedarik edilmesini istiyoruz. Bu, T�rkiye'nin hakk�d�r ve 19 uluslararas� firma a��lan yeterlilik s�nav�n� ge�ti ve 6's� da T�rkiye'den bu s�nav� bitirdi. �hale yap�ld�, ihale sonucunda -�n�m�zdeki hafta in�allah bu ihale sonu�lar� a��klanacak- en az y�zde 75'lik, belki y�zde 80'lik k�sm�n�n T�rkiye'de bu borular� �reten firmalar taraf�ndan tedarik edilmesini biz istiyoruz ��nk� bu kadar milyar dolarlar�n mutlaka T�rkiye'de kalmas� laz�m. Bu a��dan �imdiden ben bu konuda yo�un �aba sarf eden, gayret g�steren yerli firmalar�m�z�n da bu konuda son ipi daha iyi g��slemeleri a��s�ndan yapacaklar� b�t�n fedak�rl�klar� da yapmalar� gerekti�ine inan�yorum.

Ba�ka ne yap�yoruz? M�hendislik �al��malar� ba�lad�, �u anda g�zerg�h �al��malar� bitti. Kamula�t�rmalarla alakal�, 1.800 kilometrelik kamula�t�rma 5 ayr� noktada devam ediyor ve 19 ilimizden ge�ecek arkada�lar. 5 bine yak�n ki�i �al��t�raca��z burada ve tamamen finansman� uluslararas� firmalar taraf�ndan kar��lanacak bir projeden bahsediyoruz. T�rkiye burada kendi �z kaynaklar�ndan, hazineden, maliyeden 1 dolar harcamayacak arkada�lar. Bizim yapt��m�z enerji projelerinin ba��nda da bu bulunuyor.

BOTA�'�n kamula�t�rmalarla alakal� k�s�mlar�ndan bahsettik. Kars, Erzurum, Erzincan, Sivas, Yozgat, Ankara, Eski�ehir illerinde kamula�t�rmalarla alakal� �eflikler kuruldu ve 600 kilometrelik k�sm�n�n kamula�t�rma �al��malar� da az �ok, hamdolsun, tamamland� ve k�y bilgilendirme toplant�lar�; burada ne yap�l�yor, �evreyle alakal� ne t�r d�zenlemelerimiz var; muhtarlar�m�z toplan�yor, k�y ihtiyar meclislerimiz, oran�n ileri gelenleri, kahvelerde, bu t�r sohbet evlerinde dahi bilgilendirme toplant�lar� yap�l�yor. Kanun gere�i ask� ilanlar�n�n da tamam� hamdolsun bitirilmi� durumda. Bizim kamp ve boru stok yerleriyle alakal� �al��malar�m�z

tamamland� ve tescil harici yerlerle alakal�, tapu tescil, ormanlarla alakal� araziler de ayn� �ekilde de�erlendirilmi� oldu.

�imdi, �nemli bir konudan daha bahsetmek isterim: KDV muafiyeti nedir? De�erli arkada�lar, uluslararas� bir projede, transit ge�i�lerle alakal�, T�rkiye'den gelip de ge�ecek olan projelerin her birisinde normalde KDV istisnas� vard�r ama ge�en y�l ��kard��m�z Petrol Kanunu'yla beraber bu istisnalar tekrar tan�mland� ve TANAP'a buradaki ev sahipli�i anla�mas�nda di�er projelere tan�nan -di�er projelerden ayr� de�il- istisna ayn� �ekilde verildi. Ayr�mc� kanun de�i�ikli�i h�k�mlerine istinaden mevzuattaki herhangi bir de�i�iklikten etkilenmemesi amac�yla bu de�i�iklik yap�ld�.

De�erli arkada�lar, bu projenin arkas�nda b�t�n bu sayd��m �lkelerin devlet ba�kanlar�, h�k�met ba�kanlar� ve ilgili bakanlar kurulu vard�r. �irketler yap�yor olabilirler, BOTA� yapacak olabilir, orta�� olacak, olabilir ama BOTA�'a siyasi deste�i ve her t�rl� finansmanla alakal� y�k�ml�l�k deste�ini verecek olan T�rkiye Cumhuriyeti H�k�metidir. Ayn� �ekilde, SOCAR i�in de Azerbaycan H�k�meti bu uluslararas� anla�may� imzalam��t�r, SOCAR �irketinin arkas�nda oldu�unu belirtmi�tir, herhangi bir mali m�kellefiyet veya y�k�ml�l�k olmas� h�linde kendilerinin bu projeyi tamamlayacak g�c� oldu�unu belirtmi�tir, T�rkiye de ayn� �ekilde bunu belirtiyor.

Bir yanl�� daha d�zeltmek isterim, sehven yap�ld��na inan�yorum: Azerbaycan do�al gaz� arkada�lar, T�rkiye'nin ald�� en pahal� do�al gaz de�ildir. T�rkiye Cumhuriyeti H�k�metinin ald�� en pahal� do�al gaz �ran'dan ald�� do�al gazd�r ve bununla alakal� itirazlar�n� ortaya koymu�tur. �ranl� karde�lerimizle, meslekta�lar�m�zla yapt��m�z toplant�larda sonu� alacak ve direkt do�al gaz fiyat�n� indirecek bir noktaya gelinememi�tir. O y�zden uluslararas� tahkim kurallar� i�letilmi�tir ve T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ve Bakanl��m�z bunu tahkime vermi�tir.

Konu son derece a��kt�r, uluslararas� piyasalarda ticari s�r olarak saklanan fiyatlar bir k�s�m gazetelerde ilan edilmi�tir. Ama Mazhar Osman'�n dedi�i gibi, onu gazetenin, o fiyat�, do�ru fiyat� s�yl�yor olmas� �nemli de�ildir, �nemli olan bu fiyat� benim telaffuz etmi� olmam h�linde, alt�na imza koyan birisi olarak bu �nem kazan�r. O y�zden bizlerin telaffuz etmesi uluslararas� anla�malara ayk�r�d�r. Bu gizemli olu�u, gizli oldu�uyla alakal� bir konu de�ildir, g�sterilen uluslararas� bir nezakettir. Tekrar s�yl�yorum, en son duru�malar� yap�lm��t�r, �ran tahkimi nihayetlenmek �zeredir. Bundan sonra yine uzman ki�ilerin ve hukuk�ular�n kat�ld�� son toplant� bu ay i�erisinde yap�lacakt�r ve y�l sonuna kadar da �ran'la T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti aras�ndaki do�al gaz fiyat�yla alakal� anla�mazl�k in�allah bir noktaya ba�lanacakt�r.

De�erli arkada�lar, bu projeleri, di�er muhalefetteki parti �yelerimizin de bahsetti�i gibi, mutlaka art�rmam�z ve desteklememiz gerekiyor. Bu projelerin say�s�n� art�rd��m�z kadar, bizler T�rkiye'nin co�rafyas�ndan kaynaklanan avantajlar� daha �ok vurgulam�� oluruz.

G�ney Akdeniz projeleri bunun istisnas� m�d�r? G�ney Akdeniz projeleri bunun istisnas� de�ildir ama siyasi fizibilite yerine gelmeden ekonomik fizibilitelerin konu�ulmas� do�ru olmaz. Orada bir insanl�k dram� ya�and�. Bu insanl�k dram�yla alakal� �srail'in bu konuyu nas�l telafi edece�i ve G�ney K�br�s'�n da Kuzey K�br�s T�rk Cumhuriyeti'yle alakal� her ��kan kayna��n�, tabii kaynaklar�n�, do�al kaynaklar�n� nas�l payla�aca��n� uluslararas� arenaya mutlaka s�yleyeceklerdir. Kuzey K�br�s T�rk Cumhuriyeti'nde -ki buna karar verecek olan yine Kuzey K�br�s T�rk Cumhuriyeti Meclisidir-herhangi bir kayna��n ��kmas� h�linde, orada petrol veya do�al gaz�n bulunmas� h�linde G�ney K�br�s'la bunu payla�abileceklerini beyan etmi�lerdir. Bu �nemli bir a��l�md�r. G�ney K�br�s yerel y�netiminde ��kan kaynaklar�n Kuzey'le, Kuzey K�br�s T�rk Cumhuriyeti'nde ��kan kaynaklar�n da G�ney'le payla��lmas� esas al�nm��t�r. O y�zden T�rkiye tutarl� enerji politikalar� ve stratejilerine devam edecektir ve �zellikle ithal kaynaklar�n azalt�lmas� ve yerli kaynaklar elde edilmesiyle alakal� yap�lanmay� hep beraber in�allah s�rd�recektir.

Projelerimiz yaln�zca bununla bitmiyor. �n�m�zdeki ay a��klayaca��m�z �nemli bir yerli kayna��m�zla alakal� yine bir finansman modelini in�allah T�rkiye B�y�k Millet Meclisiyle payla�m�� olaca��z ve o da �nemli bir proje T�rkiye'nin yerli kaynaklar� a��s�ndan. Bu projelerimiz her zaman, in�allah, devam etmi� olacak ��nk� kayna��m�z fazlad�r. Zafer-Me�al sahas�ndan �lkemizin y�zde 10 hisse almas� da bu projenin i�erisindedir.

Ben uluslararas� bu anla�maya, TANAP Projesine katk� koyan iktidar partimiz, AK PART�'mize mensup b�t�n milletvekili arkada�lar�m�za ve muhalefetteki arkada�lar�ma tekrar te�ekk�r ediyorum.

Hepinizi sayg�yla, sevgiyle selaml�yorum. (AK PART� s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN - Te�ekk�r ederim Say�n Bakan.

HAS�P KAPLAN (��rnak) - Say�n Ba�kan�

YUSUF HALA�O�LU (Kayseri) - Say�n Ba�kan�m, bir ifadede bulunmak istiyorum �zel bir durum meydana gelmi� oldu�u i�in.

BA�KAN - Buyurun.

YUSUF HALA�O�LU (Kayseri) - �sterseniz, bir a�abilirseniz, arkada�lar�m�z�n da duymas�nda fayda var.

BA�KAN - A�al�m mikrofonu, tamam.

YUSUF HALA�O�LU (Kayseri) - �zel bir durum s�z konusu, ondan dolay�.

BA�KAN - Buyurun.

VII.- A�IKLAMALAR

1.- Kayseri Milletvekili Yusuf Hala�o�lu'nun, Manisa'n�n Soma il�esine ba�l� Beyce k�y�nde meydana gelen tren kazas�na ili�kin a��klamas�

YUSUF HALA�O�LU (Kayseri) - De�erli Ba�kan�m, de�erli milletvekili arkada�lar�m; bir saat �nce, saat 14.00 civar�nda, maalesef Manisa'n�n Soma il�esine 10 kilometre mesafede Beyce k�y�nde tren yolunda bir tren otomobile �arpm��, 3 vatanda��m�z hayat�n� kaybetmi�, 1 ki�i de yaralanm��. Kontrols�z ge�i� sebebiyle meydana gelmi� bir kaza. Bunu Meclisimize duyurmak istedim ve hepsine, vefat edenlere Allah'tan rahmet diliyorum, yaral�lar�m�za acil �ifalar diliyorum, ailelerine sab�rlar diliyorum. Bunu belirtmek istedim.

Te�ekk�r ederim Ba�kan�m.

BA�KAN - Biz te�ekk�r ederiz.

VIII.- OTURUM BA�KANLARININ KONU�MALARI

1.- Oturum Ba�kan� TBMM Ba�kan Vekili Ay�e Nur Bah�ekap�l�'n�n, Manisa'n�n Soma il�esine ba�l� Beyce k�y�nde meydana gelen tren kazas�nda hayat�n� kaybedenlere Allah'tan rahmet, yaralananlara acil �ifalar diledi�ine ili�kin konu�mas�

BA�KAN - Biz de yaralanan vatanda�lar�m�za acil �ifalar diliyoruz, hayat�n� kaybedenlere rahmet, ailelerine de sab�r diliyoruz.

Buyurun Say�n Kaplan.

VII.- A�IKLAMALAR (Devam)

HAS�P KAPLAN (��rnak) - Te�ekk�r ederim.

Ya�anan elim kaza nedeniyle ya�am�n� yitiren yurtta�lar�m�za Allah'tan rahmet diliyorum, sab�r diliyorum; ger�ekten yayg�n olarak ya�anan bu kazalar�n denetimi konusunda ciddi �al��malar yap�lmas� zaman� geldi�ini ifade etmek istiyorum.

Say�n Bakan, te�ekk�r ederim. A��klamalar�na bir d�zeltme yapmak istedim. Cevap verdiler, tabii, bir hususa vermediler -belki sonra verirler- bu do�al gaza ili�kin T�rkiye'de zam, karne olay�na.

Say�n Bakan, tabii, yasa ��kar�rken s�zle�meye �zen g�sterilmiyor. E�er �zen g�sterilmi� olsayd� �nce sizin bahsetti�iniz 643 no'lu uluslararas� s�zle�me g�r��l�rd� ��nk� ana s�zle�me odur.

DI��LER� KOM�SYONU S�ZC�S� OSMAN A�KIN BAK (Sakarya) - 642.

HAS�P KAPLAN (��rnak) - 643, ondan sonra da 642; eki olarak 642 g�r��l�rd�.

�imdi, burada, "Ek ilaveler yap�labilir." diye bir madde var, "Ekler yap�labilir." diye bir madde var. Bu anlamda almak laz�m. B�t�n olarak da yap�labilir.

Yaln�z, bu konuda, SOCAR'la ilgili Say�n Bakan�n yapt�� a��klamay� dinleyince, Say�n Ba�kan, �unu da a��klama gere�i do�uyor mecburen: D�n torba kanunda bir son dakika H�k�met �nergesiyle SOCAR'a 2023 y�l�na kadar b�y�k bir avantaj sa�layan d�zenleme yap�ld� yani ihaleye girmi�ti. �haleye girmesine ra�men orman hazinesine ge�mesi gereken paralar�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

HAS�P KAPLAN (��rnak) - 5 milyon dolar�n �zerinde SOCAR'a ge�ti. Bu konuda SOCAR'la bu s�zle�melerin bir ba�lant�s� var m�yd�? Onu da ��renmek isterdik.

BA�KAN - Soru-cevap k�sm�nda sorabilirsiniz Say�n Kaplan.

Say�n Sat�r, konu�ma isteminizi �ektiniz diye bilgi geldi.

M�HR�MAH BELMA SATIR (�stanbul) - �ekeyim efendim, vakit kazanal�m.

Te�ekk�r ediyorum.

VI.- KANUN TASARI VE TEKL�FLER� �LE KOM�SYONLARDAN GELEN D��ER ��LER (Devam)

A) Kanun Tasar� ve Teklifleri (Devam)

BA�KAN - �imdi, soru-cevap k�sm�na ge�iyoruz.

Evet, s�remiz yirmi dakika; on dakika soru soraca��z, on dakika cevap verece�iz.

Buyurun.

Soru soracak tek ki�i Hasip Kaplan, buyurun.

HAS�P KAPLAN (��rnak) - Say�n Bakan, bu yap�lan s�zle�mede SOCAR Azerbaycan devlet �irketi var. Bu devlet �irketinin T�rkiye'de ciddi bir yat�r�m� var do�al gaz ta��mac�l�� konusunda. D�n, torba kanunda, bu s�zle�melerle ba�lant�l� oldu�u i�in sormak istiyorum, aniden g�ndemde olmamas�na ra�men, ilgisi olmamas�na ra�men 2023 y�l�na kadar SOCAR'a ciddi bir avantaj sa�layan ve ormanl�k alanla ilgili pay�n� y�zde 1'lere kadar d��ren bir d�zenleme oldu. H�k�met g�r��meleri esnas�nda b�yle bir g�r��me yap�ld� m�? Bununla ilgili mi, bu son dakika �nergesi geldi? O konuda merak ettik do�rusu. D�n SOCAR vard�, bug�n de SOCAR var. Bir a��klama yap�l�rsa seviniriz.

BA�KAN - Te�ekk�r ederim.

Say�n Bakan, sizi bekliyoruz.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri) - Say�n Ba�kan�m, gecikmemden dolay� �z�r diliyorum, �nemli bir telefon konu�mas� vard�, Say�n Ba�bakan�m�zla konu�uyordum. Y�ce Meclisten tekrar �z�r dileyerek s�zlerime devam etmek istiyorum.

�imdi, de�erli arkada�lar, biz, uluslararas� yat�r�mc�larla beraber b�y�yen bir �lkeyiz ve uluslararas� sermayeyle beraber b�y�yen bir �lkeyiz. Biz, yapt��m�z b�t�n i�lemlerde hukuk i�erisinde, kanun i�erisinde kalmak kayd�yla uluslararas� yat�r�mc�n�n da i�ini kolayla�t�rmak durumunday�z ama bu, hukuk s�n�rlar� i�erisinde kalmak ve kanun s�n�rlar� i�erisinde kalmak kayd�yla.

Bundan sonraki kanunda da yine s�z alaca��m Say�n Kaplan -s�rem yetmedi�i i�in- o di�er konularla da alakal�, do�al gazla da alakal� anlataca��m.

�imdi, d�n ��kan Orman Kanunu'nun o de�i�ikli�iyle alakal� "TANAP Antla�mas�n�n bir ilgisi var m�d�r?" diye sordunuz. "SOCAR'�n T�rkiye'deki yat�r�mlar�yla alakal� bu TANAP de�i�ikli�inin bir ilgisi var m�?" diye sordunuz. Yanl�� anlamad�m de�il mi?

�imdi, de�erli arkada�lar, Orman Kanunu'yla alakal� yap�lan de�i�iklik herhangi bir turizm alan�ndaki 5 y�ld�zl� bir otel i�in yap�lan de�i�iklik mesabesindedir. Konu nedir? Bir liman yap�lacak, PETK�M firmas�n�n tevzi yat�r�m�n� yapan STAR �irketidir ve onun sahibi de SOCAR'd�r. Yani, TANAP'�n y�zde 70 hissesine sahip olan SOCAR �irketidir, y�zde 30 hissesine sahip olan BOTA�'t�r. STAR rafinerisinde BOTA�'�n veya TPAO'nun herhangi bir hissesi bulunmamaktad�r. PETK�M'in �zelle�tirilmesinden sonra, �zellikle, bir k�s�m petrol �r�nlerindeki s�k��kl�� gidermek ve yeni pazar a�mak a��s�ndan 5,2 milyar dolarl�k yat�r�m yap�lmaktad�r ve oradaki liman Orman Kanunu'yla alakal� bir de�i�ikli�i i�ermektedir. Orman Kanunu da �unu vazeder: "Orada yap�lan yat�r�m�n y�zde 50'si gelir olarak kaydedilir." der. Buradaki turizm yat�r�mlar� �imdiye kadar bundan istisna edilmi�tir. Liman yat�r�m� turizm yat�r�mlar�ndan daha az �nemli de�ildir, tam tersi daha da �nemlidir ve i�in fizibilitesi ve konusu a��s�ndan da gere�i buydu. Bizim de o �ekilde bir d�zenlememiz oldu.

Arz ediyorum efendim.

BA�KAN - Te�ekk�r ederim.

Say�n milletvekilleri, tasar�n�n t�m� �zerindeki g�r��meler tamamlanm��t�r.

Maddelere ge�ilmesini oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� Kabul edilmi�tir.

1'inci maddeyi okutuyorum:

T�RK�YE CUMHUR�YET� H�K�MET� �LE TANAP DO�AL GAZ �LET�M ANON�M ��RKET� ARASINDA T�RK�YE CUMHUR�YET� H�K�MET� �LE AZERBAYCAN CUMHUR�YET� H�K�MET� ARASINDA TRANS ANADOLU DO�AL GAZ BORU HATTI S�STEM�NE �L��K�N

Sosyal Medya

Sosyal A�larda TBMM

Arama

Duyurular

Parlamento Terimleri S�zl��

Mobil Uygulamalar

TBMM'yi Ziyaret

TBMM Gezi ve Rehberlik

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi'nin tan�t�m� kapsam�nda ziyaret�ilerin rehber e�li�inde gezdirilmesi, TBMM rehberlik online kay�t sistemine ba�vurunun ard�ndan, Bas�n, Yay�n ve Halkla �li�kiler Ba�kanl�� taraf�ndan haz�rlanan bir program dahilinde ger�ekle�tirilmektedir.

Detayl� Bilgi ��in

E-devlet �zerinden Randevu

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi'ni ziyaret etmek i�in e-Devlet �zerinden randevu talebinde bulunabilirsiniz.

e-Devlet Linki

Halk G�n�

Milli �radenin kalbinin att�� yer olan T�rkiye B�y�k Millet Meclisi t�m vatanda�lar�m�z�n ziyaretine a��lm��t�r. Her ay�n ilk Cumartesi g�n� 11.00 - 15.00 saatleri aras�nda �nceden herhangi bir randevu almaks�z�n saat ba�� ger�ekle�tirilen gezi programlar�na kat�labilmek i�in TBMM Dikmen Kap�s�na gelmeniz yeterli olacakt�r.

Detayl� Bilgi ��in

Kurtulu� Sava�� M�zesi

'Birinci Mill� Mimarl�k D�nemi �slubu'nun Ankara'daki ilk �rneklerinden olan I.TBMM Binas�, 1920-1924 y�llar� aras�nda Kurucu Meclis olarak da g�rev yapan Gazi Meclis taraf�ndan kullan�lm��t�r. Halen TBMM Bas�n, Yay�n ve Halkla �li�kiler Ba�kanl�� uhdesinde Kurtulu� Sava�� M�zesi (I.TBMM Binas�) olarak hizmet vermektedir.