Turkiye Buyuk Millet Meclisi

Türkiye Büyük Millet Meclisi
Genel Kurul Tutanağı
20. Dönem 3. Yasama Yılı
6. Birleşim 22 Ekim 1997 Çarşamba

Ulaşmak İstediğiniz sayfa aralığını giriniz.
Font Küçült | Normal | Font Büyüt
Başa Dön | Önceki Sayfa Sonraki Sayfa | Son Sayfa
Tutanak toplam 20 sayfadır. Sorgulanan Sayfaların Yazıcı Versiyonu
Başkanıdır. Meclis Başkanvekilleri dahil Divanın diğer üyeleri siyasî parti gruplarınca seçilip, biçimsel bir kabul için Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna sunulmaktadır; onlar için Anayasada herhangi bir hüküm yoktur.

Meclis Başkanının siyasî parti gruplarınca aday gösterilememesi; Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğüne bırakılması; Anayasada kuralları belirtilmiş bir biçimde seçilmesi, yönetmediği oturumlarda bile bir Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olarak oy kullanmasının Anayasaca yasaklanmış olması; tarafsızlığı, seçildiği partisinin Meclis içerisinde ya da dışında hiçbir faaliyetine katılamaması; ayrıca, Anayasanın 106 ncı maddesinde gösterilen pek çok halde Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanması, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Başkanlık Divanının diğer üyelerinden farklı bir konuma oturtmaktadır.

Anayasanın 94 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereği, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün, Başkanlık Divanında siyasî partilerin temsiline ilişkin 11 inci maddesinin dördüncü fıkrasında "Siyasî parti grupları kendilerine düşen yerler için adaylarını gösterir. Bu adayları gösteren listenin Genel Kurulca işaret oyuyla oylanması suretiyle seçim tamamlanmış olur" denilmektedir. İçtüzüğün bu maddesinin, parti gruplarının Başkanlık Divanında temsilinden söz ettiği açıktır. Böyle bir temsilden söz edilirken, bu temsile Meclis Başkanının katılmamış olması, bu temsilde Meclis Başkanının sayılmamış olması fevkalade dikkat çekicidir. Çünkü, Meclis Başkanı, bir grupça Başkanlık Divanına önerilecek üye değildir; hatta, önerilmeyecek tek üyedir. Aksine, 11 inci maddenin birinci fıkrasında, Meclis Başkanına, siyasî parti gruplarının parti grupları toplam sayısı içindeki yüzde oranlarını ve bu oranlara göre her siyasî partiye düşen Başkanlık Divanındaki görev yeri sayısını tespit etmesi ve Danışma Kuruluna bildirmesi görevi de verilmiş bulunmaktadır. İçtüzüğün bu maddesi, Başkanlık Divanının bir üyesi olan Meclis Başkanını oranlama ve tefsirin dışında tutmuş olduğunu göstermektedir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında, aynen "Mensup olduğu siyasî parti ile üyelik bağı sona eren veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde grup kurma hakkını kaybeden bir siyasî parti mensubu üyenin, Başkanlık Divanındaki görevi kendiliğinden sona erer" denilmektedir. Bu maddeden yola çıkıldığında ve Meclis Başkanına bir siyasî parti kontenjanından Başkanlık Divanında yer tanındığında, daha önce seçilmiş olduğu siyasî partinin grup kurma hakkını kaybetmesi halinde, Meclis Başkanının, o grupla ilişkilendirilen temsili, anayasa hukukuna göre nasıl açıklanacaktır? Bu sorunun cevabını Yüce Meclisin bulması gerekiyor.

Ayrıca, dikkat edilmesi gereken bir konu da, Anayasamızın, bir siyasî parti grubu üyesi olmayan bağımsız bir milletvekilinin de Başkan seçimine engel olmamasıdır. Bağımsız bir milletvekilinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı seçilmesi durumunda, Başkanın, siyasî parti gruplarına ayrılan üye sayısı içinde düşünülmesi de olanaksızdır. Bu çıplak gerçek, Başkanlık Divanında siyasî parti gruplarına ayrılacak üye sayısının Başkan dışında tutularak hesaplanması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Bütün bu değerlendirmeler, hukuksal metinler, bizi, Anayasanın 94 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki "Başkanlık Divanı, Meclisteki siyasî parti gruplarının üye sayısı oranında Divana katılmalarını sağlayacak şekilde kurulur" hükmünün, Meclis Başkanının bu oranlama dışında tutulması gerektiği biçiminde anlaşılmasına zorunlu olarak götürmektedir.

Sayın Başkan, sürem doluyor; tamamlıyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun Sayın Sav.

ÖNDER SAV (Devamla) - Sayın Başkan, 1 dakika içinde tamamlıyorum.

Anayasanın ruhu ve lafzı da bunu gerektirmektedir. Aksi halde, Anayasaya aykırı bir İçtüzük düzenlemesi veya İçtüzük görünümü olacağı ve Anayasa yargısına da götürülebileceği kuşkusuzdur.

Sonuç olarak, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Anayasanın 94 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre, Başkanlık Divanının bir üyesidir; ancak, 94 üncü maddenin ikinci fıkrası ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 9, 10, 11 ve 12 nci maddelerinin bir bütün halinde ele alınıp incelenmesine göre de, Başkanlık Divanının, siyasî parti gruplarının üye sayısı oranlamasının hesabına katılmaması gerekir. Başkanlık Divanının, geçen yasama yılında 18 olan sayısının, bu yasama yılında da sürdürülmesi isteniyorsa, Başkanlık Divanının üyesi olan Meclis Başkanı ayrık tutularak, oranlama ve hesaplamanın buna göre yapılmasını, sayının, 1 Meclis Başkanı, artı, 17 Başkanlık Divanı üyesi şeklinde ve 18 olarak kabul edilmesini öneriyoruz.

Sabrınız için teşekkür ediyorum; Yüce Meclise saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkürler Sayın Sav.

Aleyhte, Sayın Kamalak...

Buyurun Sayın Kamalak. (RP sıralarından alkışlar)

MUSTAFA KAMALAK (Kahramanmaraş) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; konuşmama başlarken hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Ayrıca, Sayın Başkanım, o yüce makama seçildiğiniz için de sizi tebrik ediyorum; görevinizde başarılar diliyorum.

Değerli arkadaşlarım, hadise kısaca şudur: Siyasî partiler, Başkanlık Divanında, acaba, nasıl temsil edilmelidir? Başka bir ifadeyle, bir siyasî partinin Başkanlık Divanındaki gücü, kuvveti, oranı hesaplanırken, acaba, o partiye mensup olan Sayın Başkanın durumu da hesaba katılacak mıdır; dikkate alınacak mıdır? Hadisenin özü budur.

Değerli arkadaşlarım, sorumuzun cevabını Anayasamızın 94 üncü maddesi gayet açık bir biçimde vermektedir. Anayasanın 94 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre, Başkanlık Divanı, Meclisteki siyasî parti gruplarının üye sayısı oranında Divana katılmalarını sağlayacak şekilde kurulur.

Şu halde, Sayın Başkan, bir siyasî partiye mensup olduğuna göre, diğer komisyonlarda da o siyasî partinin üye sayısı tespit edilirken Sayın Başkan da dikkate alındığına göre, kanaatimce, burada da dikkate alınmalıdır.

Dolayısıyla, öneri 7 sebepten dolayı reddedilmelidir; bu sebepleri arz ediyorum:

12

 
Başa Dön | Önceki Sayfa Sonraki Sayfa | Son Sayfa

Sosyal Medya

Kurumsal Facebook Adresi Kurumsal Twitter Adresi RSS Aboneliği Gunluk Haber Aboneliği Genel Kurul Facebook Adresi Genel Kurul Twitter Adresi Web Yoneticisine Mesaj
Sosyal Ağlarda TBMM

Arama

TBMM'yi Ziyaret

TBMM Gezi ve Rehberlik

Rehber Eşliğinde Gezi

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin tanıtımı kapsamında ziyaretçilerin rehber eşliğinde gezdirilmesi, TBMM rehberlik online kayıt sistemine başvurunun ardından, Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığı tarafından hazırlanan bir program dahilinde gerçekleştirilmektedir.

Detaylı Bilgi İçin

 

 

 

 

 

 

E-devlet Üzerinden Randevu

E-devlet Linki

Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni ziyaret etmek için e-Devlet üzerinden randevu talebinde bulunabilirsiniz.

e-Devlet Linki

Halk Günü

Halk Günü

Milli İradenin kalbinin attığı yer olan Türkiye Büyük Millet Meclisi tüm vatandaşlarımızın ziyaretine açılmıştır. Her ayın ilk Cumartesi günü 11.00 - 15.00 saatleri arasında önceden herhangi bir randevu almaksızın saat başı gerçekleştirilen gezi programlarına katılabilmek için TBMM Dikmen Kapısına gelmeniz yeterli olacaktır.

Detaylı Bilgi İçin

 

 

Kurtuluş Savaşı Müzesi

Kurtuluş Savaşı Müzes

'Birinci Millî Mimarlık Dönemi Üslubu'nun Ankara'daki ilk örneklerinden olan I.TBMM Binası, 1920-1924 yılları arasında Kurucu Meclis olarak da görev yapan Gazi Meclis tarafından kullanılmıştır. Halen TBMM Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığı uhdesinde Kurtuluş Savaşı Müzesi (I.TBMM Binası) olarak hizmet vermektedir.

Sanal Tur

Türkiye Büyük Millet Meclisi Sanal Tur

Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni aşağıdaki bağlantıyı kullanarak sanal olarak gezebilirsiniz.

TBMM Sanal Tur Gezisi

Engelsiz Meclis

İşitme Engelliler

Rehber Eşliğinde Gezi

Yasama ve Denetim Hizmetlerine İlişkin Tanıtım Videolarına aşağıdaki linkten erişebilirsiniz.

Youtube Erişim Linki